{"id":99,"date":"2016-02-22T18:33:27","date_gmt":"2016-02-22T17:33:27","guid":{"rendered":"http:\/\/station75.com\/gm4\/?page_id=99"},"modified":"2023-12-05T13:35:52","modified_gmt":"2023-12-05T12:35:52","slug":"pedagog","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sp8tg.pl\/web\/pedagog\/","title":{"rendered":"Pedagog i Psycholog"},"content":{"rendered":"

 Pedagog i Psycholog szkolny :<\/strong><\/h2>\n

 <\/p>\n

\"Obrazek<\/p>\n

 <\/p>\n

Pedagog szkolny:           mgr Ewa Tempich – Garczarczyk<\/strong><\/p>\n

Pedagog specjalny         mgr Katarzyna Feliks<\/strong><\/p>\n

Psycholog szkolny:         mgr Hanna Wosz – Tatara<\/strong><\/p>\n

—————————————— <\/strong><\/h2>\n
 <\/em><\/strong><\/h6>\n

Zach\u0119camy rodzic\u00f3w do bardzo pouczaj\u0105cej lektury:<\/h2>\n

20 przykaza\u0144 Janusza Korczaka dla rodzic\u00f3w<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

———————————————————————————————-<\/p>\n

 <\/p>\n

\"Uwa\u017cno\u015b\u0107,<\/p>\n

\u015awiatowy Dzie\u0144 Zdrowia Psychicznego pod has\u0142em: „Zdrowie psychiczne w nier\u00f3wnym \u015bwiecie.”<\/em><\/strong><\/p>\n

ZDROWIE PSYCHICZNE, to ….<\/strong><\/p>\n

\u015awiatowa Organizacja Zdrowia okre\u015bla zdrowie psychiczne jako stan dobrego samopoczucia, dlatego w celu zadbania o samych siebie oraz osoby nas otaczaj\u0105ce, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107  o w\u0142a\u015bciwych sposobach  piel\u0119gnowania zdrowia psychicznego. Obserwacja w\u0142asnych emocji, akceptacja samego siebie, odpowiednia jako\u015b\u0107 snu, dbanie o w\u0142asne cia\u0142o, kontakty spo\u0142eczne \u2013 to tylko cz\u0119\u015b\u0107 sposob\u00f3w, jakie nale\u017cy stosowa\u0107. Bez w\u0105tpienia pozytywny wp\u0142yw na nasze samopoczucie ma te\u017c kontakt z natur\u0105, do tego zach\u0119camy. Kiedy potrzebna jest dodatkowa  pomoc, warto pami\u0119ta\u0107 o nast\u0119puj\u0105cych  mo\u017cliwo\u015bciach:<\/p>\n

800 12 12 12 \u2013 Centrum Wsparcia dla os\u00f3b w stanie kryzysu psychicznego<\/strong><\/p>\n

Ca\u0142odobowa i bezp\u0142atna linia, pod kt\u00f3r\u0105 dy\u017curuj\u0105 psycholodzy, psychiatrzy, prawnicy i pracownicy socjalni udzielaj\u0105cy porad, ale r\u00f3wnie\u017c przekazuj\u0105cy kontakt do w\u0142a\u015bciwej plac\u00f3wki pomocowej w odpowiednim regionie. <\/p>\n

116 111 \u2013 Telefon zaufania dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/strong><\/p>\n

Bezp\u0142atny kontakt s\u0142u\u017cy pomocy dzieciom i m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3r\u0105 od 2008 roku oferuje Fundacja Dajemy Dzieciom Si\u0142\u0119 (dawniej Fundacja Dzieci Niczyje).<\/p>\n

116 123 \u2013 Kryzysowy telefon zaufania dla doros\u0142ych<\/strong><\/p>\n

Bezp\u0142atny kontakt powsta\u0142 z uwagi na osoby, kt\u00f3re z wielu powod\u00f3w nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci bezpo\u015bredniego kontaktu z psychologiem. Osoby doros\u0142e w kryzysie emocjonalnym, potrzebuj\u0105ce wsparcia i porady psychologicznej, rodzice potrzebuj\u0105cy wsparcia w procesie wychowawczym oraz osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami \u2013 to ludzie, kt\u00f3rych nie mo\u017cna zostawi\u0107 w potrzebie, dlatego mog\u0105 korzysta\u0107 z tego kontaktu. <\/p>\n

22 635 09 54 \u2013 Telefon zaufania dla os\u00f3b starszych<\/strong><\/p>\n

Troski i k\u0142opoty dzielone z drugim cz\u0142owiekiem malej\u0105 o po\u0142ow\u0119 \u2013 to motto Telefonu Zaufania dla os\u00f3b starszych. Kontakt jest skierowany do os\u00f3b starszych, samotnych, potrzebuj\u0105cych wsparcia psychologicznego, kt\u00f3ry ma funkcjonowa\u0107 jako zapobieganie izolacji spo\u0142ecznej os\u00f3b starszych, a jednocze\u015bnie pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 informacyjn\u0105 i profilaktyczn\u0105. <\/p>\n

800 080 222 \u2013 Infolinia dla dzieci, m\u0142odzie\u017cy, rodzic\u00f3w i pedagog\u00f3w <\/strong><\/p>\n

Telefon dla dzieci i nastolatk\u00f3w, kt\u00f3re odczuwaj\u0105 problemy w szkole lub domu, potrzebuj\u0105cych z kim\u015b porozmawia\u0107, odczuwaj\u0105cych przygn\u0119bienie lub kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 ofiarami przemocy.<\/p>\n

800 120 002 \u2013 Niebieska Linia \u2013 og\u00f3lnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie <\/strong><\/p>\n

Bezp\u0142atny, czynny ca\u0142\u0105 dob\u0119 (24h) kontakt dla os\u00f3b, kt\u00f3re wymagaj\u0105 konsultacji w sprawie przemocy.<\/p>\n

801 199 990 \u2013 Og\u00f3lnopolski Telefon Zaufania Narkotyki \u2013 Narkomania<\/strong><\/p>\n

Kontakt zosta\u0142 uruchomiony w listopadzie 2000 roku funkcjonuje na zasadzie bezp\u0142atnej infolinii. Oferta telefonu skierowana jest do os\u00f3b z problemem narkomanii: os\u00f3b u\u017cywaj\u0105cych narkotyk\u00f3w, uzale\u017cnionych oraz ich bliskich.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Poni\u017cej przekazujemy link do strony Rzecznika Praw Dziecka, na kt\u00f3rej znajd\u0105 Pa\u0144stwo wszystkie informacje zwi\u0105zane z Dzieci\u0119cym Telefonem Zaufania RPD: https:\/\/brpd.gov.pl\/dzieciecy-telefon-zaufania-rzecznika-praw-dziecka\/<\/a>. <\/p>\n

 <\/p>\n

\n

Zach\u0119camy do wys\u0142uchania audycji, przygotowanych przez Pani\u0105 Hann\u0119 Wosz- Tatara, nauczycielk\u0119 naszej szko\u0142y.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

TRENING UMIEJ\u0118TNO\u015aCI DLA DZIECI Z ZACHOWANIAMI PROBLEMOWYMI<\/strong><\/p>\n

Odcinek 1: CHARAKTERYSTYKA PROBLEMOWYCH ZACHOWA\u0143 I TRUDNO\u015aCI PRZYSTOSOWAWCZYCH U DZIECI<\/p>\n\nhttps:\/\/d3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net\/staging\/2021-6-2\/202340638-44100-2-9bcbbef083c5a.m4a<\/a><\/audio>\n

Odcinek 2: NABYWANIE KOMPETENCJI<\/p>\nhttps:\/\/d3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net\/staging\/2021-6-21\/207037564-44100-2-2f1ab995c990d.m4a<\/a><\/audio>\n

Odcinek 3: \u015aWIAT ZAMKNI\u0118TY W EKRANIE<\/p>\nhttps:\/\/d3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net\/staging\/2021-6-6\/96e6c205-2ee6-562e-30f9-a4e9a8eec458.m4a<\/a><\/audio>\n

\n

Zach\u0119camy do lektury:<\/h2>\n

Za\u0142o\u017cenia (wed\u0142ug Daniela Hughes\u2019a)<\/p>\n

wyra\u017caj\u0105ce bezwarunkowy szacunek dla dziecka, kt\u00f3re wykazuje trudno\u015bci  ale podj\u0119\u0142o trud terapii i wyrazi\u0142o ch\u0119\u0107 zmiany<\/p>\n

    \n
  1. Dziecko radzi sobie najlepiej, jak potrafi<\/li>\n
  2. Dziecko chce poprawy<\/li>\n
  3. Jego obecne \u017cycie jest nie do zniesienia<\/li>\n
  4. Aby nie nara\u017ca\u0107 si\u0119 na niebezpiecze\u0144stwo, dziecko b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142o sprawowa\u0107 kontrol\u0119 nad wszystkim.<\/li>\n
  5. Dziecko b\u0119dzie unika\u0142o wszelkich bolesnych i stresuj\u0105cych do\u015bwiadcze\u0144<\/li>\n
  6. Ataki dziecka na nas s\u0105 wyrazem nieufno\u015bci co do naszych motyw\u00f3w oraz przejawem s\u0142abej kontroli emocjonalnej, niesp\u00f3jnych motyw\u00f3w my\u015blowych, wszechogarniaj\u0105cego wstydu i nieumiej\u0119tno\u015bci zapanowania nad impulsami.<\/li>\n
  7. Je\u015bli dziecko ma si\u0119 zmieni\u0107, b\u0119dziemy musieli je akceptowa\u0107, pociesza\u0107 i uczy\u0107 oraz potwierdza\u0107 zasadno\u015b\u0107 jego poczucia Ja, przekazyuj\u0105c mu wa\u017cne umiej\u0119tno\u015bci rozwojowe, a tak\u017ce dostosowywa\u0107 swoje oczekiwania do jego wieku rozwojowego, aby odnosi\u0142o sukcesy i nie doznawa\u0142o pora\u017cek<\/li>\n
  8. Pod wp\u0142ywem stresu dziecko mo\u017ce powr\u00f3ci\u0107 do stosowania mechanizm\u00f3w , za pomoc\u0105 kt\u00f3rych radzi\u0142o sobie wcze\u015bniej, zdane wy\u0142\u0105cznie na siebie<\/li>\n
  9. Dziecko b\u0119dzie musia\u0142o ci\u0119\u017cko pracowa\u0107, aby zacz\u0105\u0107 dobrze funkcjonowa\u0107<\/li>\n
  10. Nie mo\u017cemy dziecka wyr\u0119czy\u0107 ani go ocali\u0107<\/li>\n
  11. Mo\u017cemy je pociesza\u0107, uczy\u0107, szanowa\u0107 i ceni\u0107.<\/li>\n
  12. Sami te\u017c b\u0119dziemy potrzebowali wsparcia i wskaz\u00f3wek zaufanych os\u00f3b.<\/li>\n
  13. B\u0119dziemy pope\u0142nia\u0107 b\u0142\u0119dy, wa\u017cne jest przy tym, aby stawi\u0107 im czo\u0142a i si\u0119 na nich uczy\u0107 \u2013 przecie\u017c dok\u0142adnie tego samego wymagamy od dziecka.<\/li>\n<\/ol>\n

    —————————————-<\/p>\n

    TRENING UMIEJ\u0118TNO\u015aCI DLA DZIECI Z ZACHOWANIAMI PROBLEMOWYMI<\/strong><\/p>\n

    Na podstawie ksi\u0105\u017cki: \u201eTrening umiej\u0119tno\u015bci dla dzieci z zachowaniami problemowymi\u201d <\/strong><\/p>\n

    Michael. L. Bloomquist<\/strong><\/p>\n

    Cz\u0119\u015b\u0107 1<\/u><\/p>\n

    CHARAKTERYSTYKA PROBLEMOWYCH ZACHOWA\u0143 I TRUDNO\u015aCI PRZYSTOSOWAWCZYCH U DZIECI<\/strong><\/p>\n

    Problemowe zachowania i trudno\u015bci przystosowawcze dziecka mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cne nasilenie: od normalnych chwilowych epizod\u00f3w, do powa\u017cnych zaburze\u0144. Nawet \u0142agodne problemowe zachowani i trudno\u015bci przystosowawcze zas\u0142uguj\u0105 na uwag\u0119, poniewa\u017c nie mo\u017cna przewidzie\u0107 dalszego ich przebiegu. Cechy kluczowe s\u0105 predyktorami ko\u0144cowego wyniku rozwoju. Obecno\u015b\u0107 jednej cechy kluczowej lub dw\u00f3ch stanowi zapowied\u017a p\u00f3\u017aniejszych problem\u00f3w dziecka. Cechy kluczowe s\u0105 przedmiotem interwencji , a celem interwencji jest redukcja tych cech.<\/p>\n

    Jak rozr\u00f3\u017cni\u0107 zachowanie dzieci z zachowaniem problemowym od dzieci  z typowym zachowaniem?<\/p>\n

    R\u00f3\u017cnic\u0119 stanowi\u0105 cz\u0119sto\u015b\u0107 i nasilenie przejawianych cech kluczowych, czyli np.: dziecko notorycznie jest niepos\u0142uszne, przejawia zachowania agresywne.<\/p>\n

    Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105ce cechy kluczowe to: <\/p>\n

    Nadpobudliwo\u015b\u0107<\/strong> – dziecko nie potrafi usiedzie\u0107 w miejscu<\/p>\n

    Deficyt<\/strong> uwagi<\/strong>  – dziecko \u0142atwo si\u0119 rozprasza i ma trudno\u015bci z koncentracj\u0105, trudno\u015bci pojawiaj\u0105 si\u0119 podczas zada\u0144 wymagaj\u0105cych wysi\u0142ku np.: zadanie matematyczne- w\u00f3wczas dziecko nie potrafi zebra\u0107 w sobie energii i motywacji aby skupi\u0107 si\u0119 na zadaniu. Odrabianie zada\u0144 domowych mo\u017ce sprawia\u0107 wiele trudno\u015bci.<\/p>\n

    Niepos\u0142usze\u0144stwo<\/strong> –  zdarza si\u0119 ka\u017cdemu dziecku, natomiast niepokoj\u0105ce jest notoryczne kwestionowanie   i lekcewa\u017cenie polece\u0144 doros\u0142ych. Wysoki poziom niepos\u0142usze\u0144stwa mo\u017ce prowadzi\u0107 do innych problemowych zachowa\u0144  i trudno\u015bci przystosowawczych.<\/p>\n

    Impulsywno\u015b\u0107<\/strong> – dziecko, zanim pomy\u015bli ju\u017c powie, przerywaj\u0105 czyje\u015b wypowiedzi, nie potrafi\u0105 czeka\u0107 na swoj\u0105 kolej, rozpychaj\u0105 si\u0119 w szeregu, maj\u0105 problem z opanowaniem silnych emocji takich jak gniew lub frustracja. Sprawiaj\u0105 wra\u017cenie beztroskich dzieci kt\u00f3rym brakuje samokontroli.<\/p>\n

    Agresja<\/strong> – przyjmuje wiele form, jest to agresja fizyczna lub relacyjna.<\/p>\n

    Agresja fizyczna<\/strong> \u2013 mo\u017cna podzieli\u0107 j\u0105 na agresj\u0119 reaktywn\u0105 i agresj\u0119 proaktywn\u0105. Dziecko, kt\u00f3re przejawia agresj\u0119 reaktywn\u0105<\/strong> \u2013 w jednej chwili jest radosne, ale za moment mo\u017ce bi\u0107 si\u0119 na pi\u0119\u015bci, kiedy zostanie do tego sprowokowane. Og\u00f3lnie m\u00f3wi\u0105c to dziecko nie planuje odwetu, robi to automatycznie. Przeciwie\u0144stwem jest dziecko wykazuj\u0105ce agresj\u0119 proaktywn\u0105 \u2013 <\/strong>b\u0119dzie planowa\u0142o odwet. Potr\u0105cone lub zaczepione, mo\u017ce nie odda\u0107, natomiast b\u0119dzie planowa\u0107 odwet w odpowiednim czasie.<\/p>\n

    Agresja relacyjna<\/strong> \u2013 polega na pr\u00f3bie nadszarpni\u0119cia reputacji drugiego cz\u0142owieka, czyni si\u0119 to poprzez rozsiewanie plotek, k\u0142amstw. Takie zachowanie ma na celu wyeliminowanie pewnych os\u00f3b z grupy, poprzez ich deprecjonowanie, oraz zwr\u00f3cenie na siebie uwagi.<\/p>\n

    Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy my\u015bleniem dziecka z zachowaniami agresywnymi, a dzieckiem nie wykazuj\u0105cym zachowa\u0144 agresywnych?<\/p>\n

    Dziecko przejawiaj\u0105ce zachowania agresywne relacyjnie lub reaktywne, ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do my\u015blenia, \u017ce inne dziecko CELOWO robi co\u015b negatywnego i dlatego w odpowiedzi musz\u0105 by\u0107 agresywne.<\/p>\n

    Dzieci agresywne proaktywnie cz\u0119sto uwa\u017caj\u0105, \u017ce agresywne zachowania s\u0105 najlepszym sposobem za\u0142atwienia spor\u00f3w interpersonalnych.<\/p>\n

    Zachowania antyspo\u0142eczne – <\/strong>dziecko narusza  <\/strong>powszechnie akceptowane standary spo\u0142eczne lub regu\u0142y zachowania, np.:  kradn\u0105c, niszcz\u0105c czyj\u0105\u015b w\u0142asno\u015b\u0107, uciekaj\u0105c z domu, wagaruj\u0105c.<\/p>\n

     Zdarza si\u0119 \u017ce dzieci nie czuj\u0105 wyrzut\u00f3w sumienia z powodu pope\u0142nionych wyst\u0119pk\u00f3w, nie dbaj\u0105 o uczucia innych , nie odczuwaj\u0105 l\u0119ku.<\/p>\n

     Zmienno\u015b\u0107 nastroj\u00f3w – <\/strong>ka\u017cdy z nas odczuwa zmienno\u015b\u0107 nastroju, jednak u niekt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 skrajnie obni\u017cony nastr\u00f3j lub euforia. Obni\u017cony nastr\u00f3j przejawia si\u0119:  smutkiem, zniech\u0119ceniem, brakiem nadziei, natomiast euforyczny nastr\u00f3j przejawia si\u0119 stanami maniakalnymi, dra\u017cliwo\u015bci\u0105, pobudliwo\u015bci\u0105. Mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 na przemian fazy depresji i manii.<\/p>\n

    L\u0119k<\/strong> – l\u0119k dzia\u0142aj\u0105c w skrajnie nasilonym stopniu mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 obezw\u0142adniaj\u0105co. Dziecko mo\u017ce mie\u0107 przekonanie, \u017ce  codzienne zdarzenia s\u0105 poza jego kontrol\u0105, jest przekonane \u017ce spotka je co\u015b bardzo z\u0142ego.  Katastroficzne my\u015bli s\u0105 nieracjonalne i niewsp\u00f3\u0142mierne do tego co rzeczywi\u015bcie si\u0119 dzieje , lub mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107. Dziecko mo\u017ce skar\u017cy\u0107 si\u0119 na przyspieszone bicie serca, duszno\u015bci, napi\u0119cie mi\u0119\u015bni, w towarzystwie innych dzieci mo\u017ce odczuwa\u0107 silne pobudzenie.<\/p>\n

    Dziecko osi\u0105ga wyniki w nauce poni\u017cej mo\u017cliwo\u015bci – <\/strong>niezdolno\u015b\u0107 do wykorzystania swego potencja\u0142u mo\u017ce by\u0107 spowodowana zaburzeniami rozwoju umiej\u0119tno\u015bci szkolnych lub mo\u017ce by\u0107 skutkiem ubocznym coraz wi\u0119kszych zaleg\u0142o\u015bci w nauce.<\/p>\n

    Dziecko przejawia nieprzystawanie spo\u0142eczne \u2013<\/strong> ma trudno\u015bci w nawi\u0105zywaniu przyja\u017ani. Brakuje mu umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142by im nawi\u0105zanie i podtrzymanie przyja\u017ani. S\u0105 to dzieci kt\u00f3re:<\/p>\n

    – izoluj\u0105 si\u0119 od innych<\/p>\n

    – s\u0105 odrzucone przez r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w<\/p>\n

    – maj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142eczne ale wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z antyspo\u0142ecznymi r\u00f3wie\u015bnikami i wraz z nimi popadaj\u0105 w tarapaty.<\/p>\n

    Co tak naprawd\u0119 wp\u0142ywa na zachowanie i przystosowanie dziecka? (tabela nr 1.2)<\/p>\n

    ——————————————<\/p>\n

    TRENING UMIEJ\u0118TNO\u015aCI DLA DZIECI Z ZACHOWANIAMI PROBLEMOWYMI<\/strong><\/p>\n

    Na podstawie ksi\u0105\u017cki: \u201eTrening umiej\u0119tno\u015bci dla dzieci z zachowaniami problemowymi\u201d <\/strong><\/p>\n

    Michael. L. Bloomquist<\/strong><\/p>\n

    Cz\u0119\u015b\u0107 2<\/u><\/p>\n

    NABYWANIE KOMPETENCJI<\/p>\n

    Cz\u0142owiek od urodzenia wykonuje zadania rozwojowe. To podr\u00f3\u017c poprzez kolejne etapy \u017cycia.<\/p>\n

    Psychoanalityk Erik Erikson, by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 teorii rozwoju psychospo\u0142ecznego, wed\u0142ug niego cz\u0142owiek ju\u017c od urodzenia poddany jest etapom rozwoju.<\/p>\n

    Ka\u017cdy z nas te etapy przechodzi, na to jak realizujemy zadania rozwojowe ma wp\u0142yw \u015brodowisko i otoczenie w kt\u00f3rym si\u0119 wychowujemy.<\/p>\n

    Erikson wyr\u00f3\u017cni\u0142 osiem etap\u00f3w rozwojowych cz\u0142owieka, s\u0105 to:<\/p>\n

    Faza 1<\/strong> \u2013 obejmuje okres  od urodzenia do 2 roku \u017cycia<\/p>\n

    Dziecko nawi\u0105zuje wi\u0119\u017a z najbli\u017cszymi, wi\u0119c tworzy si\u0119 w nim zaufanie<\/strong> lub jego brak.<\/p>\n

    Celem tej fazy rozwoju  – jest osi\u0105gni\u0119cie zaufania do matki lub innego opiekuna.<\/p>\n

    Faza 2<\/strong> –  obejmuje wiek od 2 \u2013 3 lat  – dziecko uczy si\u0119 autonomii<\/strong>, d\u0105\u017cy do samodzielno\u015bci<\/p>\n

    Cel: Osi\u0105gni\u0119cie samokontroli i poczucia w\u0142asnej odr\u0119bno\u015bci.<\/p>\n

    Dobrze jest dziecku,  da\u0107 rado\u015b\u0107 z dokonywania wybor\u00f3w,  w bezpiecznych granicach, a nie twardo odmawia\u0107, albo pozwala\u0107 na wszystko. <\/p>\n

     <\/p>\n

    Faa 3<\/strong> \u2013 obejmuje wiek od 4- 5 lat \u2013  dziecko uczy si\u0119 inicjatywy<\/strong> \u2013 gdy nie ma szansy wykszta\u0142cenia tej umiej\u0119tno\u015bci mo\u017ce ukszta\u0142towa\u0107 si\u0119 w nim poczucie winy.<\/p>\n

    Cel: Ukszta\u0142towanie orientacji na cele i inicjatywno\u015b\u0107 w dzia\u0142aniu.<\/p>\n

    W tym okresie dziecko zaczyna samo inicjowa\u0107 zabaw\u0119. Gdy mu si\u0119 to nie uda to wzmocnione poczucie winy mo\u017ce doprowadzi\u0107 to tego, \u017ce  jako ju\u017c doros\u0142y cz\u0142owiek  – nadal  b\u0119dzie spe\u0142nia\u0142 oczekiwania innych, zamiast \u017cy\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem.<\/p>\n

    Faza 4<\/strong>  – wiek szkolny – czyli etap szko\u0142y podstawowej tj. od 7-12 roku \u017cycia  – kszta\u0142tuje si\u0119 pracowito\u015b\u0107 i obowi\u0105zkowo\u015b\u0107<\/strong> \u2013 niepowodzenia mog\u0105 wykszta\u0142ci\u0107 niskie poczucie warto\u015bci.<\/p>\n

    Cel: Osi\u0105gni\u0119cie poczucia w\u0142asnych kompetencji. Zagro\u017ceniem jest poczucie ni\u017cszo\u015bci. To dobry czas na t\u0142umaczenie, \u017ce nale\u017cy si\u0119 por\u00f3wnywa\u0107 ze sob\u0105 samym, a nie z innymi.<\/p>\n

    Faza 5<\/strong> –  okres od 13 roku \u017cycia do 18 roku \u017cycia \u2013 kszta\u0142tuje si\u0119 to\u017csamo\u015b\u0107<\/strong>, odczuwana jest niepewno\u015b\u0107 r\u00f3l.<\/p>\n

    Cel: Osi\u0105gni\u0119cie odpowiedzi na pytanie \u201ekim jestem?\u201d i \u201ekim mog\u0119 by\u0107?\u201d oraz wierno\u015b\u0107 sobie.<\/p>\n

    Nastolatek widzi swoje odbicie w opinii i ocenie jego r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, dlatego rodzice i ich zdanie nie s\u0105 dla niego najwa\u017cniejsze. W\u00f3wczas wsparcie rodziny jest bardzo wa\u017cne, bo nastolatek ma postaw\u0119 ambiwalentn\u0105, co nie u\u0142atwia relacji. Na tym etapie potrzebne jest uszanowanie prywatno\u015bci, przy zachowaniu rozs\u0105dnej kontroli.<\/p>\n

    Faza 6<\/strong> – I okres mi\u0119dzy 19-30 rokiem \u017cycia – intymno\u015b\u0107 \u2013 samotno\u015b\u0107<\/strong> \u2013<\/p>\n

    Cel: Osi\u0105gni\u0119cie zdolno\u015bci do mi\u0142o\u015bci bez utraty poczucia w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n

    Je\u017celi m\u0142ody cz\u0142owiek ustali swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, to jest gotowy tworzy\u0107 d\u0142ugoterminowe zobowi\u0105zania wobec innych, jest zdolny do tworzenia wi\u0119zi z innymi lud\u017ami. Natomiast je\u015bli dana osoba nie mo\u017ce stworzy\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w opartych na g\u0142\u0119bszej relacji, to mo\u017ce odczuwa\u0107 niepo\u017c\u0105dan\u0105 izolacj\u0119.<\/p>\n

    Faza 7<\/strong> –  wiek dojrza\u0142y po 30 – Produktywno\u015b\u0107 \u2013 stagnacja<\/strong>                         <\/p>\n

    Na tym etapie ludzie uznaj\u0105, \u017ce w \u017cyciu nie chodzi tylko o nich. Poprzez swoje dzia\u0142ania maj\u0105 nadziej\u0119 na wniesienie wk\u0142adu, kt\u00f3ry stanie si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 ich dziedzictwa. Kiedy kto\u015b osi\u0105gnie ten cel, czuje si\u0119 spe\u0142niony.<\/p>\n

    Faza 8 – <\/strong> p\u00f3\u017aniejsze lata \u017cycia po 60 – Integracja \u2013 rozpacz<\/strong>                                          <\/p>\n

    W momencie gdy  cz\u0142owiek patrzy wstecz na swoje \u017cycie –  je\u015bli ma poczucie spe\u0142nienia i zadowolenia z siebie, to jest to bardzo korzysta sytuacja, dochodzi  w\u00f3wczas do integracji.<\/p>\n

    Jednak gdy jest odwrotnie, cz\u0142owiek \u017ca\u0142uje pewnych rzeczy, ma poczucie winy, lub okazuje si\u0119, \u017ce nie ma nikogo bliskiego, bo nie zadba\u0142 wcze\u015bniej o relacje, mo\u017ce to wywo\u0142a\u0107 rozpacz,  lub \u017cycie w samotno\u015bci.<\/p>\n

    Podsumowuj\u0105c, pozytywne prze\u017cycie ka\u017cdego kolejnego etapu sprzyja wypracowaniu prawid\u0142owego adaptacyjnego schematu<\/strong>. Natomiast zatrzymanie si\u0119 na kt\u00f3ry\u015b z w\/w etap\u00f3w,  lub nie zrealizowanie kt\u00f3rego\u015b z powy\u017cszych zada\u0144 tworzy nieadaptacyjny schemat<\/strong>, kt\u00f3ry stanowi pod\u0142o\u017ce do niepo\u017c\u0105danych zachowa\u0144.<\/p>\n

    Czym jest kompetencja?<\/p>\n

    Dziecko spe\u0142nia wymogi zwi\u0105zane z ka\u017cdym zadaniem rozwojowym, s\u0105 to:<\/p>\n